23
Φεβρουαρίου
2020

Βαλτοχελώνα: ο ντροπαλός κάτοικος των γλυκών νερών της Ελλάδας - 03/11/2014

 

βαλτοχελώνα (Emys orbicularis) είναι ένα από τα δύο είδη χελωνών των γλυκών νερών που εξαπλώνονται στην Ελλάδα. Η μορφολογία των χελωνών του γλυκού νερού είναι «ενδιάμεση» μεταξύ των θαλάσσιων χελωνών και αυτών της ξηράς, καθώς το καβούκι τους είναι πεπλατυσμένο με υδροδυναμικό σχήμα (σαν των θαλάσσιων χελωνών) ενώ τα άκρα τους είναι σχετικά κοντά και διακρίνονται τα δάκτυλα (σαν των χελωνών της ξηράς) αλλά συνήθως ενώνονται με νηκτική μεμβράνη που τους βοηθά στην κολύμβηση.

Το κοινό όνομά της (βαλτοχελώνα) περιγράφει τηνπροτίμησή της σε νερά με χαμηλή ροή, σε αντίθεση με την ποταμοχελώνα. Το πρώτο συνθετικό του επιστημονικού λατινικού ονόματος προέρχεται από την ελληνική λέξη έμυς που χρησιμοποιούταν για τις χελώνες των γλυκών νερών, ενώ το δεύτερο συνθετικό προέρχεται από τη λατινική λέξη orbiculus (=μικρός κύκλος), περιγράφοντας το στρογγυλωπό σχήμα του χελύου.

Η βαλτοχελώνα είναι μια μικρή χερσαία χελώνα -παρόμοιου μεγέθους με το άλλο είδος που εξαπλώνεται στην Ελλάδα, την ποταμοχελώνα- με το καβούκι της να φτάνει σχεδόν το μήκος των 25 εκατοστών, με τα θηλυκά άτομα να είναι πιο μεγαλόσωμα από τα αρσενικά. Το καβούκι είναι ωοειδές σε κάτοψη, σφαιρικό πλατυσμένο, με το πρόσθιο τμήμα να είναι πλατύτερο από το οπίσθιο.

Το καβούκι έχει χρώμα σκούρο γκρίζο/μαύρο με πολυάριθμα κίτρινα στίγματα ραχιαία (χέλυο) και κιτρινωπό με πολυάριθμες κίτρινα στίγματα κοιλιακά (πλάστρο), ενώ κίτρινα στίγματα υπάρχουν και στα πλάγια του κεφαλιού, στο ραχιαίο τμήμα του κεφαλιού και στα άκρα.

Απαντάται σε νερά με χαμηλή ροή και συνήθως πυκνή βλάστηση, όμως βρίσκεται και σε υδατοσυλλογές που έχουν δημιουργηθεί από τον άνθρωπο (φράγματα, κανάλια, κ.λπ.). Είναι ημερόβιο είδος και τους ψυχρούς μήνες πέφτει σε νάρκη εκτός από τις ζεστότερες νότιο και νησιωτικές περιοχές που δραστηριοποιείται όλο το χρόνο. Τρέφεται με ασπόνδυλα, ψάρια, γυρίνους αμφιβίων και φυτική ύλη.

Η προστασία της βαλτοχελώνας σε εθνικό, κοινοτικό και ευρωπαϊκό επίπεδο είναι ιδιαίτερα «ισχυρή» καθώς περιλαμβάνεται στους καταλόγους συμβάσεων και νόμων ενώ αποτελεί «Είδος Προτεραιότητας» για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι άμεσες απειλές στους πληθυσμούς της σχετίζονται με την πρακτική της συλλογής ατόμων για κατοικίδια και ιδιωτικές ερπετολογικές συλλογές του εξωτερικού, ενώ σε περιπτώσεις πυρκαγιάς όπως αυτές των τελευταίων χρόνων στον υγρότοπο του Μουστού καίγονται -αδυνατώντας να διαφύγουν- μεγάλο αριθμοί ατόμων. Οι έμμεσες πιέσεις που υφίσταται έχουν να κάνουν με την συρρίκνωση και υποβάθμισή των υγροτοπικών βιοτόπων που διαβιεί, την υποβάθμιση της ποιότητας των γλυκών υδάτων και τη μείωση του αριθμού των ειδών που χρησιμοποιεί ως θηράματα σε αυτά, και τη συνεχή απώλεια της φυσικότητας του περιβάλλοντος που κατακερματίζει τους κατάλληλους βιοτόπους.

Οι θερμοί μήνες αποτελούν την καταλληλότερη περίοδο για την παρατήρηση της βαλτοχελώνας στην προστατευόμενη περιοχή του Φορέα Διαχείρισης όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Η ντροπαλή και επιφυλακτική φύση της θα την κάνει να αποσυρθεί ταχύτατα και να καταδυθεί στο νερό αμέσως μόλις αντιληφθεί κάθε «ύποπτη» κίνηση προσέγγισής της, ενώ από μακριά με τη χρήση κυαλιών ο παρατηρητής θα παρατηρήσει άτομα της βαλτοχελώνας να λιάζονται στις όχθες της λίμνης ή πάνω σε πεσμένους κορμούς, θερμορρυθμίζοντας όπως και οι υπόλοιποι συγγενείς τους: τα ερπετά.

Πηγή: www.fdparnonas.gr

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΑΡΘΡΑ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Μακελειό στο Ορλάντο: Το Ισλαμικό Κράτος χτύπησε στην καρδιά των ΗΠΑ
Ο Αφγανός Ομάρ Ματίν από το 2007 εργαζόταν ως ένοπλος φρουρός στη μεγαλύτερη εταιρεία ιδιωτικής ασφάλειας του κόσμου
Η παράξενη και απίστευτα τραγική ιστορία του «Τιτανικού των Ναζί»
Η καριέρα του ήταν πιο δοξασμένη από αυτή του Τιτανικού και το τέλος του ακόμα πιο δραματικό - Βυθίστηκε την τελευταία ημέρα του πολέμου από φίλια πυρά παρασέρνοντας στον θάνατο πάνω από 5 χιλιάδες αιχμαλώτους εβραϊκής καταγωγής
Χόκινγκ: Η ανθρωπότητα απειλείται - Ποιοι είναι οι 3 μεγάλοι κίνδυνοι
«Μόνο αν ζήσουμε στο διάστημα θα τα καταφέρουμε, αλλά αυτό θα μπορέσει να γίνει σε 100 χρόνια και μέχρι τότε πρέπει να προσέχουμε» η συμβουλή του επιστήμονα
Ιορδανία: Δορυφόροι έφεραν στο φως τεράστιο μνημείο στην Πέτρα 2.150 ετών
Το μνημείο έχει το μήκος μιας πισίνας Ολυμπιακών διαστάσεων, δύο φορές το πλάτος της, και βρίσκεται μόνο 800 μέτρα νότια του κέντρου της αρχαίας πόλης
Βρήκαν ξεχασμένο αρχαίο ελληνικό στεφάνι μυρτιάς 2.300 ετών
Βρέθηκε μέσα σε χαρτοκιβώτιο τυλιγμένο σε εφημερίδες κάτω από το κρεβάτι ηλικιωμένου που το κληρονόμησε από τον παππού του
Ο Ολυμπιακός ζητά την τιμωρία του Πεδουλάκη
Λίγες ώρες πριν το πρώτο τζάμπολ στη σειρά των τελικών της Basket League ο Ολυμπιακός έκανε καταγγελία κατά του προπονητή του Παναθηναϊκού
Ολυμπιακός-ΑΕΚ: Ένας τελικός που θα μπορούσε να είναι γιορτή...
Έπειτα από ταλαιπωρία, αναβολές και συσκέψεις ανάμεσα σε Κοντονή, ΕΠΟ και FIFA, οι δυο ομάδες βρήκαν το... δρόμο για το ΟΑΚΑ και είναι έτοιμες να κοντραριστούν (20:30 OTEsports και μαγνητοσκοπημένο από την ΕΡΤ) για την τελευταία κούπα της χρονιάς
Κυπελλούχος η ΑΕΚ, 2-1 τον Ολυμπιακό στο άδειο ΟΑΚΑ
Με την κατάκτηση του Κυπέλλου συνοδεύτηκε, τελικά, η επιστροφή της Ένωσης στα «μεγάλα σαλόνια» - Η ομάδα του Μανωλά προηγήθηκε με 2-0 (39` Μάνταλος, 51` Τζιμπούρ) εκμεταλλευόμενη τα αμυντικά κενά των ερυθρόλευκων - Ο Τσόρι Ντομίνγκεζ μείωσε για τον Ολυμπιακό στο 85`
Εκπληκτικά πορτρέτα που δεν θα πιστεύετε ότι είναι ζωγραφισμένα στο χέρι